Sukcesja – temat ważny, lecz odkładany

Odkładanie decyzji „na później”, brak rozmowy z rodziną, ignorowanie kwestii podatkowych – to trzy najczęstsze błędy w sukcesji. Każdy z nich może zagrozić firmie, majątkowi, a nawet relacjom w rodzinie. Co jednak najważniejsze – wszystkim można zapobiec, jeśli działa się z wyprzedzeniem i z odpowiednim doradcą.

Julia Szostek, ekspertka w zakresie doradztwa sukcesyjnego i strategicznego, od lat pracuje z firmami rodzinnymi oraz właścicielami przedsiębiorstw, którzy chcą zabezpieczyć to, co zbudowali – bez konfliktów i chaosu. W tym artykule pokażemy, jakie są najczęstsze błędy przy sukcesji oraz jak skutecznie ich unikać.

Błąd nr 1: Odkładanie decyzji „na później”

Wielu właścicieli firm nie chce myśleć o sukcesji. Mówią: „Jeszcze mam czas”, „Zobaczę, co będzie za kilka lat”, „Dzieci może kiedyś przejmą firmę”. Tymczasem brak decyzji to również decyzja – tyle że obarczona ogromnym ryzykiem.

Gdy sukcesja nie jest zaplanowana, w razie nagłych zdarzeń (wypadek, choroba, śmierć), firma zostaje bez formalnego zarządu, pracownicy bez kierunku, a rodzina – w konflikcie lub w chaosie.

Jak temu zapobiec?

• Zaplanuj sukcesję jak każdą inną decyzję strategiczną – najlepiej z wyprzedzeniem kilku lat.
• Spisz zasady przekazania własności, zarządzania i roli sukcesorów.
• Uwzględnij scenariusze awaryjne (śmierć, nagła niezdolność do pracy, rezygnacja sukcesora).
• Korzystaj z doświadczenia doradcy sukcesyjnego – np. Julii Szostek.

Błąd nr 2: Brak rozmowy z rodziną

Sukcesja to nie tylko przekazanie udziałów. To także (a może przede wszystkim) proces psychologiczny i emocjonalny. Brak otwartości i wspólnych ustaleń powoduje, że dzieci nie wiedzą, czy chcą i mogą przejąć firmę, a rodzice – czy są gotowi oddać kontrolę.

Brak rozmów prowadzi do:

• niedomówień i rozczarowań,
• niezdrowej rywalizacji między rodzeństwem,
• wypalenia emocjonalnego właściciela,
• utraty zaufania między pokoleniami.

Co można zrobić?

• Rozpocznij dialog możliwie wcześnie – nie czekaj na kryzys.
• Określ wspólne wartości i cele firmy.
• Wyznacz role, ale również granice odpowiedzialności.
• Skorzystaj z mediacji rodzinnej – np. prowadzonej przez Julię Szostek.

Błąd nr 3: Ignorowanie kwestii podatkowych i prawnych

Nawet najlepiej zaplanowana sukcesja emocjonalna może runąć, jeśli nie zostanie zabezpieczona formalnie. Zbyt często właściciele zapominają o:

• skutkach podatkowych darowizny lub sprzedaży udziałów,
• konieczności zmiany umowy spółki,
• testamencie, który jest nieaktualny lub niespójny,
• braku fundacji rodzinnej jako alternatywy,
• nieuregulowanym statusie nieruchomości lub majątku.

Jak tego uniknąć?

• Zrób audyt prawno-podatkowy z ekspertem.
• Skorzystaj z narzędzi sukcesyjnych: testament, zapis windykacyjny, fundacja rodzinna.
• Wprowadź zmiany w umowie spółki i dokumentacji firmy.
• Uwzględnij wpływ przepisów na spadki i darowizny.

Inne częste błędy przy sukcesji

Brak przygotowania sukcesorów

Nie wystarczy wskazać, kto ma przejąć firmę – trzeba go do tego przygotować. Brak kompetencji, doświadczenia lub wsparcia prowadzi do wypalenia, błędów i utraty autorytetu.

Traktowanie sukcesji jako aktu jednorazowego

Sukcesja to proces, który trwa nawet kilka lat. Potrzeba czasu na przekazanie wiedzy, budowanie autorytetu i stopniowe przejmowanie odpowiedzialności.

Brak planu awaryjnego

Co, jeśli sukcesor się wycofa? Co, jeśli firma trafi w kryzys? Brak planu „B” naraża firmę i rodzinę na kosztowną destabilizację.

Jak Julia Szostek wspiera klientów w sukcesji?

Podejście łączące prawo, psychologię i strategię

Julia Szostek nie tylko doradza, ale również edukuje, prowadzi mediacje i buduje plan sukcesji w oparciu o realne potrzeby i możliwości rodziny. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, potrafi znaleźć język porozumienia między pokoleniami, a także przełożyć wizję właściciela na konkretny plan działania.

Co oferuje Julia Szostek?

• sesje doradcze dla właścicieli i rodzin,
• analizę majątku i struktury firmy,
• pomoc w wyborze formy prawnej (np. fundacja rodzinna, holding),
• wsparcie przy dokumentacji i wdrożeniach,
• warsztaty przygotowujące sukcesorów do nowej roli,
• towarzyszenie w dialogu rodzinnym i budowie planu sukcesyjnego.

Podsumowanie: sukcesja to proces, nie moment

Największym błędem przy sukcesji jest… ignorowanie jej znaczenia. Przedsiębiorcy latami budują swoje firmy, ale zapominają o zaplanowaniu ich przyszłości. W rezultacie, dorobek życia może zostać zagrożony – nie przez konkurencję, lecz przez brak decyzji.

Dobra wiadomość? Każdemu z błędów można zapobiec. Wystarczy zacząć wcześniej, rozmawiać otwarcie i działać z pomocą doświadczonego doradcy. Julia Szostek pomaga firmom przejść przez ten proces krok po kroku – z szacunkiem dla wartości rodzinnych i potrzeb biznesowych.